Sax4FC
Onderhoud

Een saxofoon is een onderhoudsgevoelig instrument. 24 tot 27 toongaten en gaatjes die met een wirwar van kleppen, stangen en veertjes moeten worden bediend. Een goed functionerende saxofoon speelt prettig en biedt gemakkelijk het hele scala aan tonen. Een slecht onderhouden instrument speelt moeizaam.

Het is dan ook van belang dat een saxofoon regelmatig wordt onderhouden. De diagnose is tijdens een kopje koffie al snel gesteld. De reparatie kan variëren van een slordige 5 - 15 minuten tot een volledige revisie.

Prijzen voor de reparaties worden van te voren afgesproken met een kleine slag om de arm. De kosten voor grote reparaties en speciaal hele revisies en restauraties worden eerst ingeschat. Later wordt het de saxofoon zorgvuldig bekeken desnoods uit elkaar gehaald om de werkelijke kosten te bepalen.

Normaliteit vervangen we de veren van een saxofoon niet. Meestal is dat niet nodig. Alleen als een veer niet naar behoren functioneert wordt ze vervangen. Bijvoorbeeld als ze zwak is. Overigens kan een veer vervangen een heidens karwei zijn. Vooral het verwijderen van het laatste stukje van een oude afgebroken veer. Hoe meer speling een saxofoon op de kleppen heeft, hoe sneller een saxofoon "rammelt ". De schroefjes en asjes oliën helpt slechts tijdelijk. Speling er voor een lange periode weer uit halen kost tijd.


Er zijn verschillende mogelijkheden. Speling op de puntschroefjes. Dit is redelijk eenvoudig met latoenkoper te verhelpen. Speling op de asjes. Dit kost heel wat meer tijd en vakmanschap. De speling kan er uit geknepen worden. Dit werkt redelijk goed, maar werkt slechts voor enige jaren. Door vallen en stoten wordt een saxofoon er niet mooier op en technisch gezien kunnen ze er slecht tegen. De buis raakt vervormd, kleppen lopen niet meer, solderingen raken los, de lak knapt eraf om nog maar niet te spreken over lekken.


Alles is te repareren en weer als nieuw te maken, maar vraag niet tegen welke prijs. Dus meestal word alles slechts gefatsoeneerd. Uitgedeukt, lopend gemaakt, gesoldeerd en sluitend gemaakt. Toongaten zijn van uit de fabriek vaak al niet 100% vlak. Deuken en butsen maken het er niet beter op. Het vlakken van toongaten staat een beetje bekend als heiligschennis, maar wordt bij ons voorzichtig gedaan. Eerst word gekeken of we met uitdeuken het toongat zo goed en zo kwaad als het kan kunnen fatsoeneren. Daarna worden de toongaten gevlakt met de hand met vlakschijven met fijn schuurpapier. Vaak wordt er slechts een tiende van een millimeter materiaal weg gehaald. Daardoor sluit een toongat / klep veel mooier en veel langer.

 

Een goed sluitende saxofoon produceert veel gemakkelijker alle tonen. En een goed sluitende sax klinkt mooier.

 

 

We hebben een aantal mogelijkheden .

 

Leren polsters. Dit zijn schijfjes geweven en geperst vilt bedekt met fijn kalfsleer. Deze polsters worden van oudsher gebruikt. Werkt prima. Voelt goed. Alleen zijn deze polsters gevoelig voor vocht en temperatuur. Dat betekent dat ze vaker gecorrigeerd moeten worden en uiteindelijk hard worden. Denk maar aan schoenen en plassen water.

 

Res-o-pads. Deze ouderwetse Conn-polsters kunnen we sinds enige tijd weer uit Amerika verkrijgen. Ook leer en vilt, maar nu is het leer over een metalen ring heen getrokken. Een soort van trommelvel. Werkt erg mooi! ( Alleen voor Conn Lady Face en Conn Chu Berry ).

Meerprijs € 50,-

 

Roo-pads. Kangaroe leer en vilt. Kangaroe leer is erg soepel, zacht én waterafstotend. Een uitstekend alternatief voor gewone leren polsters. Meerprijs € 50,-

 

TopTone. Een kunststof polster. Een metalen plaatje bekleed met een rubber foam. Dicht de toongaten perfect af, is niet gevoelig voor vocht of temperatuur en is vooral erg stabiel. Pakken en spelen! Behoeft erg weinig onderhoud.

Meerprijs € 50,-



Wilt u uw saxofoon laten reviseren dan kunt u deze ook naar ons opsturen, wij sturen u desgewenst een stevige kartonnen doos met schuimvlokken zodat de saxofoon goed verpakt kan worden gratis toe.

     
 
============================================================================
 
 
Onderhoud saxofoon
 
Dagelijks
Ervan uitgaande dat er dagelijks gespeeld wordt, hieronder de handeling na iedere speelbeurt.
Het riet moet van het mondstuk worden afgehaald, het liefst afgespoeld met een beetje water, maar in ieder geval goed gedroogd door het even langs een lapje of je kleren te halen. (Uiteraard altijd naar de tip van het riet toe vegen.)
Het mondstuk moet gedroogd worden met een doekje (oud laken, zakdoek o.i.d.), anders vormt het achtergelaten speeksel een laagje in je mondstuk. Niet alleen vies, maar ook niet bevorderlijk voor klank en stemming.
De hals moet ook worden gedroogd. Er zijn voor alle saxen speciale wissers in de handel. Vooral in de licht golvende tenorsaxhals blijft veel speeksel achter. Verwijder het mondstuk altijd, de kurk blijft dan langer goed.
Tenslotte om te voorkomen dat de polsters nat de koffer ingaan, wordt er ook een wisser via de beker door de body gehaald. Te natte polsters drogen hard op, de toongaten worden dan, op den duur, niet meer afgesloten. Het gevolg daarvan is dat de sax niet meer goed bespeelbaar is.
Wordt het instrument opgeborgen in de koffer, dan moet bij alt en tenor een nekstop of octaafdop in de body worden gezet. Deze beschermt het stangetje dat de hoogste octaafklep bedient. Laat, als de sax niet direct vervoerd wordt, de koffer een beetje openstaan, achtergebleven vocht kan dan nog verdampen.
Denk erom dat je altijd de koffer goed afsluit als je de saxofoon wilt vervoeren, en dan altijd met het deksel tegen je been. Hierdoor voorkom je dat je sax “te pletter”valt.
 Laat je sax nooit langdurig op zijn speciale standaard staan. Stof komt overal tussen, gevolg is dat assen slechter werken en polsters veel eerder verouderen. De beste bergplaats is en blijft de koffer.
 
Maandelijks
Het mondstuk en de hals kunnen even afgespoeld worden onder de kraan. Gebruik hiervoor nooit zeep of iets dergelijks. Schoonmaakazijn kan wel helpen om hardnekkige kalkaanslag op je mondstuk te laten verdwijnen, maar wees voorzichtig. Leg je mondstuk nooit in een bakje met water of azijn, het zou erg verkleuren.
Voor een ieder die last heeft van een koortslip kan ook alcohol (70%, verkrijgbaar bij drogist) voor de nodige ontsmetting zorgen.
Smeer regelmatig wat kurkvet op de kurk van de hals. Het mondstuk gaat er dan makkelijker op en de kurk brokkelt minder snel af.
De body kan met een droge doek afgestoft worden. Haal ook eens een stofzuiger door de koffer. Denk erom dat bij het afstoffen je vinger of je doek niet aan een van de scherpe veertjes blijft hangen. Ze breken snel en zijn lastig te vervangen. Gebruik nooit zilverpoets of andere poetsmiddelen. Voor een mooi glimmend effect zijn speciale poetsdoeken te koop.
 
Jaarlijks
Eigenlijk zou iedere sax elk jaar nagekeken moeten worden door de vakman. Hij hangt een klein lampje in de body en controleert zo of de polsters nog goed sluiten. Hij vervangt de uitgedroogde, harde, plakkende polsters en controleert of alle kurkjes, viltjes en veertjes nog intact zijn. Assen en rolletjes worden geolied.
Meestal kost een nakijkbeurt niet zo veel, kijken kost niets, en je voorkomt een algehele revisie. Zo’n algehele revisie is erg duur, de sax wordt volledig uit elkaar gehaald, opnieuw bepolsterd, sluitend gemaakt en schoongemaakt. Bij goed onderhoud zal dit pas na ongeveer tien/vijftien jaar nodig zijn.